TREGIM – ÇEZARE PAVEZE : EREMITI

0
170

Përktheu : Zija Vukaj

Nino ishte një djalë i prapë- kështu kisha kujtuar gjithmonë- por tani po vija re se prapësitë e tij nuk ishin teka apo, së paku, jo më shumë se të miat. Po filloja të kuptoja se ajo shtëpi nuk ishte për të çfarëishte për mua. Korridori që e përshkonte të tërën, nga porta e hyrjes në daljen në kopsht- duke e mbushur me të gjelbër e me dritë këdo që hynte aty- ishte për të një premtim lirie, një thirrje për jashtëmureve; për mua sfondi i thjeshtë i një hidhërimi të ngurtë. Kishte dhoma- një dhomë- përherë e mbyllur dhe kur kunata ime e hapte për ta rregulluar dhe Ninoja fuste hundën aty, ndjeja një revoltë therëse, sepse e kuptoja se atij, perdet, komoja, tualeti do t’i mbeteshin në mendje vetëm si një skenar i bukur e i çuditshëm për të fantazuar. Pas vdekjes së gruas sime nuk besoja se do të arrija të jetoja mënë atë shtëpi. Përkundrazi, isha kthyer aty me Ninon në mes të korrikut dhe ditët e para Ninoja s’pushonte së qari detin nga ku erdhëm. Kishte qenë atë vit për herë të parë në jetën e vet dhe nuk i kishte bërë fort mirë: ashtu siç ngulte këmbë e ëma kohëve të fundit, tashmë me sytë me rrathë, të hante ndonjë fryt që i kishte pëlqyer kur kishte qenë vajzë, edhe Ninoja kishte tentuar me dëshpërim të m’i fshihte neveritë, rraskapitjet që i shkaktonte ajri i detit. Ishte dymbëdhjetë vjeç dhe nuk i ishte dukur e vërtetë se luante gjithë ditën me ujë dhe me bashkëmoshatarët. Kur i thashë se do të niseshim patjetër, më tha: “Do ta shohësh që në shtëpi do të jem më keq.” Tani po vinte duke u shtruar e duke u mëkëmbur edhe falë premtimit që i dhashë për t’u larë në lumë. Por ia ndalova të shkonte vetëm; e shoqëroja unë vetë dhe Ninoja ishte mjaft i arsyeshëm për të mos kërkuar të më mashtronte e t’ia mbathte, edhe sepse e dinte që në një rast të tillë do të humbiste larjet e ardhshme në lumë. Përveç kësaj, ai që në det kishte bërë gjithë ata shokë, në fshat dukej se nuk do të merrej as me bashkëfshatarët, as me pak djem të gjendjes së tij që rrinin në rrugën tonë. Mblidhej me ta, madje luante, por në shtëpi nuk sillte kurrë ndonjërin. Besoj se që në ditët e para u ishte vënë përballë duke ushitur mend plot zjarr me kujtimet e tij detare. Mëngjesin e kalonte i lëshuar nëpër livadhet prapa shtëpisë apo duke u endur nëpër tregun e zhurmshëm mes grave dhe katundarëve, i etur sidomos për takimet me shitës e sharlatanë që vinin nga larg, nga fshatrat prapa kodrës, përtej brezareve të lumit: njerëz që flisnin me gjallëri e të veshur me breza të gjerë të kuq mbi vithe e nganjëherë mburreshin se kishin qenë në toka ekzotike. E kujtoj akoma gëzimin kur bëri njohjen me Kolinin, shitësin e peshkut, që mbante edhe një fuçi me sardele dhe i tregoi se për çdo vit shkonte në Spanjë për ta përtëritur. Po fliste për këtë në tryezë i turbulluar. Kunata ime- një grua e mirë që nuk kishte dalë kurrë nga ai shesh i vogël- e përqeshi dhe Ninoja e shikoi me urrejtje. Nga gjysma e pasdites, unë e Ninoja merrnim livadhet- ai më vraponte përpara- për të shkuar të laheshim. Në atë pjesë lumi ishte shumë i gjerë, i shpërpjesëtuar ndanë fshatit që i zbriste aty me kopshtet e tij, por jo shumë i thellë. E kalonim në va e pastaj, një t’u zhveshur mes shelgjeve, dilte në diell në zallishten e madhe, hidhej aty në një pellg pranë bregut tjetër dhe nganjëherë për kuriozitet, kalonte në shkurrnajën që vazhdonte deri në rrëzë të kodrës. Ninoja ishte shumë krenar për lëkurën e tij të nxirë. E dëgjova të fliste për eremitin herën e parë në tryezë. Në një fjalë të Ninos kunata ime ishte përgjigjur në majë të gjuhës: “Është një ndyracak dhe nuk do të mjaftonin gjithë ato gra për ta larë.” Ninoja po thoshte se atë mëngjes eremiti ishte dukur në treg duke shitur lëkura lepujsh të butë. “Po kush është?”, pyeta. Duket se ishte një djalosh, që i mërzitur nga puna, ishte vendosur në gjysmën e shpatit të kodrës mbi lumë, kishte hapur aty një shpellë, mbante dhinë dhe linte të vizitohej prej njerëzve të devotshëm. “Po prifti në katedër tashmë i ka lajmëruar gratë”, ndërhyri kunata ime. Nino, pa e çarë kokën, tha se kishte mjekër të verdhë, një xhaketë lëkure dhe sandale. “Është një heretik”, tha kunata. Thashë duke qeshur se me gjasë ishte vetëm një bjerraditës. E atëherë Ninoja zuri të shpjegonte me zjarr se para se të bëhej eremit ai kishte qenë marinar dhe kishte shëtitur botën, kishte qenë i pasur dhe u kishte dhënë rrugë parave. Ato gjëra i dinin të gjithë në fshat. Për shembull Kolini. “Ti mjaft”, i bërtiti kunatës sime që po qeshte. “Je një fanatike çfarëdo.” Kështu atë pasdreke nuk shkuam të laheshim dhe Ninoja, që në ndëshkim nuk qante kurrë, u zhduk nga dera e vogël e kopshtit. Rreth mbrëmjes dola në rrugë ta kërkoja dhe të pyesja për të muratorët që punonin në fund të fshatit në kishën e re, aty gjeta të gjithë fëmijët. Nuk e kishin parë. Kur u ktheva për darkë, shkoi kunata ta merrte në kopsht, ku kishte qëndruar gjithë ato orë duke shëtitur mes fasuleve e rrjetëzave. Na u desh të zinim të qeshnim për ta zbutur dhe nuk ia prekëm më eremitin e tij. U soll kështu disa herë gjatë vitit, që ishte mënyra e
sjelljes së nënës së vet- ndaj një fërkimi, ndaj një qortimi edhe të pafajshëm mbyllej në vetvete dhe zbehej, shtrëngonte grushtet, ikte të fshihej. A thua se, me të vdekur ajo, donte t’i zinte vendin. I ngjante edhe në një lloj afshi të mbajtur nën fre, që nganjëherë e bënte të dridhej dhe dukej sikur e treste në fundin e syve. Unë nuk dija ç’të thosha, duke njohur tashmë në gjestet dhe fjalët e tij atë të ringjallur. Me dhimbjen përherë të pranishme, përherë të pambyllur, të humbjes së saj, ziente sërish tek unë mllefi i vjetër, inati i parrëfyeshëm që është përmbysja e çdo ngjitjeje tepër të fortë. As nuk u befasova fare kur atë natë, tek po e çonim ne në shtrat, Ninoja deshi që tezja të dilte, thuajse e përzuri,e pastaj më tha me përgjërim: “Baba, nxirre nga kjo shtëpi. Nxirre, sepse do ta vras.” E ëma do të thoshte të njëjtën gjë. Për ta qetësuar m’u desh t’i premtoja se do ta çoja të vizitonte eremitin. Shkuampas një banje më të shpejtë një prej atyre ditëve dhe më kujtohet që duke marrë ato shtigje të thikta e lija veten të udhëhiqesha nga Ninoja, që më ikte përpara si ai që e njeh rrugën. “Ke qenë këtu lart?”, e pyeta. “Ma ka shpjeguar ai.” Prozhmi i ferrave dhe i fierit vazhdonte gjatë një pjese të bregut e na bëri të djersiteshim, në atë shullë dielli, i pakalueshme siç ishte. Mbërritëm në lirishtë duke gulçuar. Nino shkoi para meje dhe u kthye të më thërriste. “Ky dreq jetuaka në mes të nepërkave”, i thashë duke e arritur. Një shteg me rrasa shtufi të afruara të çonte në gojën e zezë të shpellës, që një gardh telash ndryshkur të me gjemba e mbyllte. Në grykën e shkëmbit që dilte në boshllëk bënin punën e parmakut ca kacavarëse të shtrembëruara në një rrjetë kallamash. Folëm me zë të lartë por askush nuku bë i gjallë. Iu afrova shpellës për ta hequr Ninon nga puhia. “Të kam thënë se në këtë orë shkon nëpër pyje me dhinë”, tha ai, duke më vrapuar e nxjerrë kokën sipër gardhit. “Mos hyr. Është shtëpia etjetrit” “Ka ujë,” tha Nino. “Kam etje” Isha i çuditur nga guximi i tij që nuk e njihja dhe u zgjata në shpellë me njëfarë ngurrimi, por Nino u hodh brenda duke kapërcyer gjembat. Kur hyra tashmë po pinte me garuzhde. Nga fundi i shpellës vinte një duhmë stalle. Trualli ishte i thatë dhe i shtruar me rërë. Duke u kthyer nga hyrja shiheshin vetëm kacavarëset e kaltra në boshllëk. “Dalim”, thashë “Jemidjersitur.” Ninos iu desh të ndizte një shkrepëse dylli për të më treguar kupolën. “Mos pi më. Nuk i dihet çfarë uji është.” “Oh, është i mirë”, më tha duke gulçuar. Arrita ta bëja të lëvizte vetëm duke lënë një gjysmë cigareje në xhepin e një jeleku të varur në mur. Do të them të vërtetën. Ndjeja njëfarë zilie sentimentale për atë pak gjë të mirë që kishte sajuar një mënyrë kaq të rehatshme e madhështore për t’u argëtuar e jetuar në një lartësi të tillë përmbi të gjitha telashet e fshatit e të botës. Gjatë zbritjes nëpër fier shikoja Ninon që, i hidhëruar, më ecte përpara, pa ngurruar kurrë cilin shteg të merrte. Ishte e qartë se nëpër atë shpat ishte ngjitur edhe herë të tjera. I mbajta një fjalë me hope, të ndërprerë nga gropat e shiut, mbi mënyrën si i zinte ditët. Nuk ishte rasti ta qortoja. Por e pyeta me çfarë kishte ndërmend të merrej, tani që po u afrohej të trembëdhjetë vjetëve dhe nuk ishte më fëmijë. Këtë bisedë e bënim shpesh, në kthimin nga lumi dhe përfundonte gjithmonë me besim të ndërsjellë mbi botën dhejetën tonë. Unë i flisja për fëmijërinë time, ai më ndërpriste me planet e tij. Atë natë qe më i heshtur sezakonisht, aq sa më futi në mendime. Kaluan ditë të gjata dhe djegëse- ishte mesi i gushtit- plot afsh edhe mes atyre kodrave plot fllad, sa fshati vuante dhe m’u desh të ikja me zell në ca toka që kisha njëgjysmë ore nga fshati. Ninoja vinte me dëshirë me mua dhe i njihte të gjithë fshatarët e mi. Ishin tokatku kishte lindur e ishte rritur gruaja ime dhe thoshim atëherë “të shkojmë tek mamaja”, kur shkonim atje. Disa pasdite vinte me ne tetoja, e kënaqur që nuk shkonim në lumë. E dija mirë se për ta kënaqur duhej t’i hiqnim krejt larjet tona në lumë. Për të mos ndenjur në ankth për Ninon, ajo grua e mirë kishte arritur të kujdesej që edhe unë të mos digjesha shumë nga dielli. Një mëngjes tregu Nino doli me shpresë të takonte eremitin. Në orën një nuk ishte kthyer akoma dhe tashmë dridhesha duke menduar atë kishën në riparim nga e cila nuk arrija ta shkëputja. Tetoja fliste nëpër dhëmbë në kuzhinë. Kur u duk, duke gulçuar e i djersitur, qe ajo që e pyeti. Tetoja e dinte ku kishte shkuar. E kishte parë të zbriste në lumë me eremitin. Tetoja i hoqi këpucët. I gjeti rërë mes gishtave të këmbëve. Ajo që Ninoja nuk donte ta pranonte ishte fakti se ishte larë pa mbathje në shoqëri. Por nëse vetëm, ishte edhe më keq: kishte qenë në rrezik të mbytej. Pranoi më në fund se eremiti e kishte ruajtur nga bregu. E qortova pa u bindur, duke m’u dukur thjesht një hakmarrje për ankthin e vuajtur. Ninoja kishte një përgjigje të bukur: “Mos vallë jam mbytur? Tetoja e kishte inatin me eremitin endacak e mëkatar. Atë pasdite e mora Ninon mënjanë dhe i fola seriozisht. I thashë se e kuptoja dhimbjen e tij, se kisha qenë edhe unë fëmijë, se nuk ishte puna tek mbathjet, po ç’nevojë kishte t’ia mbathte
fshehurazi e të vihej në rrezik me të ardhurin e parë, duke e ditur se po atë natë do ta çoja unë? “Në mëngjes është më bukur”, tha Ninoja. Atëherë e paralajmërova për eremitin, i thashë se nuk e dinim kush ishte, por ndonjë gjë për së mbari nuk mund të ishte, përderisa kaq i ri e i fortë, në vend që të punonte, u ikte njerëzve dhe rronte si kafshët, jetonte me lëmoshë dhe as shpella ku banonte nuk ishte e tija. E pyeta nëse kishte shkuar herë të tjera tek ai. Ninoja nuk më përgjigjej dhe ia kishte ngulur i zemëruar sytë murit. Darka na vajti keq të gjithëve, sepse Ninoja më tha ftohtë se nuk kishte uri. U tërhoq pa i thënë kujt dhe kur kalova nga dhoma e tij e gjeta memec, me sy të zgurdulluar, si të kishte ethe. I preka ballin, që m’u duk se i digjte. I thashë të mos sëmurej po të donte të vinte të nesërmen të lahej me mua. Të nesërmen Ninoja ishte zhdukur. Shtrati akoma i vakët thoshte se nuk kishte ikur para agimit. Si për ta shoqëruar goditjen, koha, përvëluese deri një natë më parë, ishte prishur natën dhe drita e ftohtë thyhej mes vetëtimave dhe vrundujve të erës së lagësht. E dija që Ninoja kishte një tmerr nga rrufeja. E kërkuam në të gjithë shtëpinë. Pyetëm fqinjët; vrapova nëpër fusha ta kërkoja tek fshatarët tanë ku nganjëherë strehohej për të fshehur përuljet e tij; lëvizje të papjekura e qortime të padrejta ndaj tetos, që më shikonte e shtangur. Çdo gjëmim rrufeje ma prishte gjakun. Në gjysmë të paradites nisi të binte shi me gjyma. Edhe lumi po fryhej e ndoshta Nino nuk kishte ku të fuste kokën. Sapo u davarit vrapova tek policët. Ishte mesditë dhe po kthehesha i rraskapitur nën shi, kur u shfaq në shesh një leshatak e flokëverdhë, i mbështjellë në një pelerinë ushtarake të dalë boje. Kur qe në prag, hapi pelerinën dhe ja Ninoja, me kokë e këmbë që i vareshin si një keci, i cili qëndroi në këmbë i turpëruar. “Ky djalë doli nga balta”, tha me një zë të gjallë e të ngjirur. I kullonin cirkat nga mjekra everdhë dhe pelerina lëshonte një duhmë qensh të lagur. Ninoja ia ngulte sytë i magjepsur, megjithëse ishiheshin në mollëza gjurmët e lotëve të mëparshëm. “Po deshët të vini të merrni pak ajër kur të hapetkoha”, tha gjiganti krejt serioz, “nuk them jo, por secili ka shtëpinë e vet; edhe kafshët.” Më përshëndeti me kokë dhe iku me këmbët e stërmëdha nga balta. Ninon e ulëm në shtrat duke iu trembur gripit, por nga darka, pa i folur bëri një gjumë të qetë. Të nesërmen u zgjua i zymtë e i përhumbur dhe nuk donte ta pinte qumështin e tij. Më shikoi vjedhurazi kur tetoja nisi t’i bënte pyetjetdhe nuk u përgjigj. Unë shfrytëzova çastin dhe i thashë kunatës sime se doja të ngjitesha tek eremiti tafalënderoja. Nino më ndoqi në dhomën time dhe më belbëzoi të mos shkoja. Eremiti nuk donte askëndnë shpellë. “Po ti, a ke shkuar?” Kishte shkuar për të mos u lagur nga shiu. “Në katër të mëngjesit?” “Të mos shkojmë, nuk do askënd”, përsëriti Ninoja. Atëherë i thashë: “Je ti që doje të rrije aty, budalla. Je ti që doje t’ia mbathje nga shtëpia. Ç’doje të gjeje? Nuk je as djali i tij. Ai tregoi se e kishtekokën në vend.” “Është endacak baba.” “Është burrë i zoti.” “Ç’të keqe të kemi bërë ne?” Më dridhej zemra më shumë se atij. Nuk m’u përgjigj. Por nëse ato ditë nuk tentoi të arratisej më, natyrisht nuk është se më pëlqeu. Gushti po mbaronte dhe afrimi i vjeljeve të para filloi ta shkundte qetësinë e mëngjeseve. Krikëllinin qerret; ndihej të flitej për festa e ballo në fshatrat fqinje. Një ditë teksa po kaloja nën skelat e kishës (Nino ishte në fushat e melit) dëgjova të më thërriste si me shaka një zë i qartë. Në një parvaz u duk fytyra bionde e eremitit. Iu përgjigja i habitur. “Kam gjetur një shtëpi, por jo çatinë”, më tha duke qeshur teksa lëmonte ballin. U shfaqën fytyra muratorësh. “Nuk rrini më atje lart?” “Ku, në pyje? Jo. Roja i fushës nuk do. Vetëm kafshët kanë kalim të lirë.” “Po ju ditkeni një zanat.” Eremiti bëri një gjest si për të thënë se dinte nja njëqind. Ishte e çuditshme ajo mjekra e tij e stërpikur me gëlqere. “Po patët ndonjë nevojë, ejani më takoni.” Më dëgjoi me sytë e mbyllur përgjysmë dhe bëri shenjë se kishte kuptuar. U zhduk në dritare. Ninos ia thashë çdo gjë. Ia thashë nganjë ndjenjë ndershmërie, ngazëllimi dhe sepse njëlloj do ta merrte vesh. I thashë po atë natë: “Eremiti nuk është më eremit, është bërë murator.” Ninoja dëgjoi i palëvizur dhe të nesërmen përshkoi sheshin në atë drejtim. Eremiti strehohej me dhinë në bodrumin e një shkarpaxhiu, vend aq i lagësht sa rritej aty fieri i murit. Natën- më tha Ninoja- ishte më e shëndetshme të mos flinte aty e të kalonte kohën në bujtinë e në mullarët e kashtës. E kuptova se Ninoja donte të më kërkonte e nuk guxonte mikpritje përeremitin. Gjeta rastin e ia propozova unë vetë. Por nuk munda ta merrja në shtëpi; i bëra vend tek fshatarët nën një hajat. Eremiti e la punën për të ardhur të më falënderonte dhe unë i thashë të ma kishte kujdes Ninon mbi ato skele. Shpresa tjetër ishte që Ninoja, duke mos u ndaluar që ta shihte, do të vinte re se ishte një harbut si të tjerët e do të shkëputej prej tij. Por Pietroja nuk ishte një harbut si tëtjerët. Kishte qenë në ca porte detare dhe përtypte në dialektin e vet fjalë ekzotike që e rrëmbenin
Ninon. Tani që kishte ndërruar erën e shpellës me atë të gëlqeres, kuptoja se era e tij e vërtetë ishte e shëndetit, e ajrit të pastër dhe mprehtësia e kafshës. Ndihesha më i vjetër me të se me tim bir. Ato ditë Ninos i humbi çdo interes edhe për lumin. Apo më mirë, për lumin në shoqërinë time. Ndërsa po ta shoqëronte Pietroja që nuk kishte dëshirë, do të ishte lumturi për Ninon. Megjithatë, në shtator muratorët nuk punojnë tepër. Të vjelat dhe festat që pasojnë, i boshatisin të gjithë kantieret: dikush shkon të kositë jonxhën, dikush të mbledhë melin, dikush të lyente fuçitë. Në mos një ditë, tjetrën Pietroja me Ninon niseshin bashkë: kishte përherë ndonjë fermë, ndonjë fushë, prej nga vinte nëpër erë jehona e fizarmonikave dhe e këngëve; dhe një herë a dy Ninoja u kthye vetëm, duke vrapuar; një herë tjetër u kthye vonë dhe hatërmadh dhe më në fund, një mëngjes kaluan ai dhe Pietroja për të më kërkuar leje të rrinin jashtë tërë natën. Kësaj radhe nuk qe kundër as tetoja, që e mendonte si një festë në lëmë. Në një zhveshje misri që mund të zgjaste deri në agim, Ninoja që të mund të rrinte nguli këmbë ta shoqëronim. Edhe Pietroja më tha të shkonim, sepse nuk ka gjë më të keqe se të presësh atë që vonohet. Qe ajo natë që pashë Pietron të kërcente dhe Ninon që hante shpulla për ta ndjekur. Ishte errësirë në lëmë dhe bisedat e muzika të eksitonin, por ndjeva një hall të madh duke parë me sa shpengim Ninoja i bindej mikut të vet dhe as nuk bëzante, siç do të bënte me mua. Nga fundi i festës Ninoja po binte në gjumë dhe Pietroja e mori mbi supe dhe u nisëm. Ishim të heshtur, siç ndodh gjithmonë pas çdo feste e rrëmuje; fresku i shtatorit na mbante zgjuar. “Nuk keni kund ndonjë grua, Pietro?” “Jo”, tha Pietroja. “Mos i bëj kurrë të kërcejnë dy herë. Iki tundimit.” Qeshte. “Them për fëmijët. Do të ishit një baba i mirë. E sheh sa të kërkojnë.” “Po të isha baba nuk do të më kërkonin. Do t’i fusja në punë. Sa më shpejt ta mësojnë se e vetmja gjë është qejfi dhe të dinë ta bëjnë vetë, aq më mirë. Edhe i juaji.” Në rrëzë të kodrës Pietroja e hoqi nga supet, e uli në tokë dhe e detyroi të ecte. Ninoja hapi pak sytë, na hodhi njërën dorë secilit prej nesh dhe eci me kokën ulur. “Për të qenë gazmor u bëtë eremit?” “Janë gratë që më kanë thënë Eremit. Vinin lart, ndoshta edhe të martuarat dhe zinin të bënin kryq. Atëherë e kuptova dhe bëja kryq edhe unë. Rrihet mirë vetëm” “Më shqetësonky djalë. Gjithmonë në rreziqe.” “Ah! Do të bëhet edhe ai i madh.” Atë natën e kthimit e kam në zemër si fundin e fëmijërisë së Ninos. Këngët, lodhja, eksitimi nën hënë më krijuan diçka ireale dhe tëtrishtuar. Gati e doja atë Pietron; mund të thuhet se fëmija isha unë. Dhe të nesërmen Ninoja, sikur ta dinte, qëndroi në kopsht të lexonte dhe erdhi të hante drekë i kënaqur e akoma i përgjumur. Foli për rrushin që po fillonte të piqej. Kur e pyeta mos donte të vinte për t’u larë, bëri një ngërdheshje dhe përmendi lodhjen. Tetoja qe e kënaqur dhe Ninoja u zhduk deri në darkë. I lodhur isha edhe unë dhe i dorëzuar turbull. Kur doktori më tha se mund ta kisha këtë gjendje për një muaj dhe më bëri t’i mbyllja kanatet, desha të vinte Ninoja dhe i thashë të mos e trajtonte keq teton dhe të kthehej në shtëpirregullisht. Nuk ishte kjo që kisha ndër mend, shumë gjëra më rrotulloheshin në tru, por nuk dita të thosha tjetër dhe kisha ethe. Ninoja më dëgjoi në këmbë të shtratit me pamjen e dyshimtë të atij që ka ndërprerë për një çast një jetë tjetër. Ndenja i sëmurë më se një muaj. Nuk i kujtoj ditët, sepse për muanuk ekzistuan ditë. Kalova një periudhë deliri dhe pavetëdijeje. Kujdesej për mua tetoja e zellshme, vinte doktori, vinte Pietroja të merrte vesh. Shihja Ninon nganjëherë. Kur isha në shërim e sipër dhe më erdhi kënaqësia të shikoja përreth, në dobësimin tim më mallëngjente mendimi se isha si i lindur sërish. Ninoja vinte e më takonte. Po u kthehesha zakoneve të vjetra si gjërave të reja. Ishte fundi i tetorit dhe Ninoja bënte gjithashtu një jetë të pazakontë, sepse na duhej të ishim të gjithë në qytet dhe ai në shkollë. Duhej bërë shpejt, që të mos dëmtonte studimet. Ninoja ishte i gjindshëm dhe dashamirës më shumë se në të kaluarën dhe m’u duk edhe më i rritur e më i sigurt në vetvete. Por kur kthehej duke hequr pelerinën- vjelja kishte mbaruar që kur,- më dukej absurd e gati komik. Edhe Ninoja vinte buzën në gaz. Në fermë, ku bëra shëtitjet e para, mora vesh se Pietroja i kishte ndihmuar në të vjela e në punë dhe tani jetonte pa bërë asgjë, me tepricat e ditëve të muratorit. Meqë do të niseshim për në qytet pas pak, shkova ta kërkoja dhe i propozova të rrinte në fermë si argat, jo më nënhajat, por në stallë. Pietroja m’u duk me çehre të mirë e m’u përgjigj se kishte ndërmend të shiste dhinë dhe të lëvizte pak. Bota është e madhe. Atëherë i fala njëqind lira, me një ndjenjë lehtësimi.

LINI NJË KOMENT

Please enter your comment!
Please enter your name here